Abstrakt
This study examines the changes in substantive criminal law already made and planned for the years 2022–2025. The starting point for the analysis is the issue of the motives for and scope of the changes introduced to the Penal Code under the Act of 7 July 2022, which radically tightened criminal liability, significantly increasing the level of punitiveness of criminal law, while being based on an unreliable diagnosis of the reality concerning the picture of crime. In this context, proposals for a corrective and, at the same time, interventionist amendment to the Penal Code of 14 June 2024, presented by the Criminal Law Codification Commission, are discussed. Expressing a positive opinion on the proposed changes, it is considered that their scope is narrow, and the need to undertake work on the preparation of a new Penal Code in the near future is indicated. Following the comments made on the draft amendments to the Penal Code prepared by the Codification Commission, a proposal for the government draft amendment to the Penal Code of 28 October 2024 (UD 153), developed on the basis of the draft of the Criminal Law Codification Commission and adopted by the Council of Ministers on 15 July 2025, is presented. Although the direction of changes in both drafts is similar, not all solutions proposed by the Codification Commission received government support. The final part of the study indicates those proposals of the Codification Commission that were rejected by the government, which points to a very narrow, albeit necessary, scope of the proposed amendment. Nevertheless, in the opinion of the author of the study, the proposed changes presented in the draft significantly increase the court’s discretion in the imposition of punishment and may contribute to the rationalisation of the administration of justice.
Bibliografia
Barczak-Oplustil A., Małecki M., Tarapata S., Iwański M., Ekspertyza. Populistyczna nowelizacja prawa karnego. Ustawa z dnia 7.07.2022 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (druk senacki nr 762), Kraków, 19 July 2022; https://kipk.pl/ekspertyzy/populistyczna-nowelizacja-prawa-karnego/ (accessed: 14 April 2026).
Gardocka T., Opinia dotycząca projektu zmian w Kodeksie karnym (druk sejmowy nr 2024, data projektu: 22 lutego 2022 r.), Warszawa, 2022.
Giezek J., Gruszecka D., Lipiński K., Opinia na temat ustawy z dnia 7 lipca 2022 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (druk senacki nr 762), Biuro Analiz, Dokumentacji i Korespondencji, Warszawa, 2022.
Klimczak J., Włodarczyk-Madejska J. ‘Przestępstwa stwierdzone’, in: Ostaszewski P., Włodarczyk-Madejska J., Klimczak J., Gruszczyńska B., Waszkiewicz P. (eds), Atlas przestępczości w Polsce 7, Warszawa, 2025; https://iws.gov.pl/product/atlas-przestepczosci-w-polsce-7/ (accessed: 14 April 2026).
Melezini M., ‘Proponowane zmiany w regulacji kar’, in: Mozgawa M., Poniatowski P., Wala K. (eds), Aktualne problemy i perspektywy prawa karnego, Warszawa, 2022.
Melezini M., ‘Tendencje w polityce karnej po reformie prawa karnego z 2015 r.’, in: Góralski P., Muszyńska A. (eds), Racjonalna sankcja karna w systemie prawa, Warszawa, 2019.
Ostaszewski P., ‘Prawnokarna reakcja na popełniane przestępstwa i wykroczenia’, in: Ostaszewski P., Włodarczyk-Madejska J., Klimczak J., Gruszczyńska B., Waszkiewicz P. (eds), Atlas przestępczości w Polsce 7, Warszawa, 2025.
Ostaszewski P., Włodarczyk-Madejska J., Klimczak J., Gruszczyńska B., Waszkiewicz P., Atlas przestępczości w Polsce 7, Warszawa, 2025 ; https://iws.gov.pl/product/atlas-przestepczosci-w-polsce-7/ (accessed: 14 April 2026).
Rojek-Socha P., ‘Prof. Wróbel: komisyjny projekt pilnych zmian w prawie karnym na dniach u ministra’, Prawo.pl, 23 May 2024; https://www.prawo.pl/prawnicy-sady/zmiany-wkodeksie-karnym-wykroczen-wykonawczym-postepowania-karnego-prof-wlodzimierzwrobel,
527076.html (accessed: 14 April 2026).
Sitarz O., ‘Najważniejsze zmiany w zakresie przepisów dotyczących kar w Kodeksie karnym z 1997 roku’, in: Lachowski J. (ed.), Polskie prawo karne po 25 latach obowiązywania kodeksu karnego z 1997 roku, Warszawa, 2024.
Uzasadnienie do projektu ustawy, Sejm print No. 2024, Sejm of the 9th term.
Uzasadnienie projektu ustawy sanacyjnej w zakresie prawa karnego; https://www.gov.pl/attachment/62da3891-84a1-4298-9639-7d82ba40e93c (accessed: 14 April 2026).
Waszkiewicz P., ‘Zakończenie’, in: Ostaszewski P., Włodarczyk-Madejska J., Klimczak J., Gruszczyńska B., Waszkiewicz P. (eds), Atlas przestępczości w Polsce 7, Warszawa, 2025; https://iws.gov.pl/product/atlas-przestepczosci-w-polsce-7/ (accessed: 14 April 2026).
Wojtyczek K., ‘Zasada proporcjonalności jako granica prawa karania’, Czasopismo Prawa Karnego i Nauk Penalnych, 1999, No. 2.
Zalewski W., ‘Populizm penalny – próba zdefiniowania zjawiska’, in: Sienkiewicz Z., Kokot R. (eds), Populizm penalny i jego przejawy w Polsce, Wrocław, 2009.

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.
