Nakaz przeprowadzenia prac lub robót przy zabytku nieruchomym

Abstrakt

Wyrazem sprawowania opieki państwa nad zabytkami nieruchomymi wpisanymi do rejestru zabytków jest możliwość wydania decyzji na podstawie art. 49 ust. 1 Ustawy o ochronie zabytków oraz opiece nad zabytkami. Decyzja ta umożliwia organom ochrony konserwatorskiej nakazanie przeprowadzenia prac konserwatorskich lub robót budowlanych w przypadku wystąpienia zagrożenia zniszczenia lub istotnego uszkodzenia zabytku. Choć przyjmuje się, że decyzja ta może być wydana bez względu na stan zachowania zabytku, a zatem również do zabytków zniszczonych, to w orzecznictwie pojawiły się rozbieżności przy stosowaniu tego przepisu, w szczególności w sytuacji, gdy zły stan techniczny zabytku spowodowany był zaniedbaniem właściciela oraz bezczynnością organu ochrony konserwatorskiej. Celem artykułu jest analiza art. 49 u.o.z. z perspektywy jego funkcji ochronnej i praktyki stosowania przez organy ochrony konserwatorskiej, w szczególności ustalenie przesłanek wydania decyzji nakazowej, zakresu obowiązków nakładanych na właściciela zabytku nieruchomego oraz ocena rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczących stosowania tego przepisu wobec znacznie zniszczonych zabytków nieruchomych.