https://iusnovum.lazarski.pl/iusnovum/issue/feed Ius Novum 2021-07-21T14:46:10+02:00 dr Jacek A. Dąbrowski iusnovum@lazarski.pl Open Journal Systems <p>Ius Novum (ISSN 1897-5577, online ISSN 2545-0271) jest kwartalnikiem wydawanym przez Wydział Prawa i Administracji Uczelni Łazarskiego w Warszawie; ukazuje się periodycznie od 2007 r.</p> https://iusnovum.lazarski.pl/iusnovum/article/view/1241 Glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2020 r., sygn. akt II OSK 1987/20 2021-07-21T14:46:10+02:00 Piotr Kasprzyk piotr.kasprzyk@lazarski.pl <p>Glosa dotyczy skutków prawnych zatwierdzenia planu generalnego lotniska użytku publicznego. Chodzi o konieczność zawieszenia postępowań w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji znajdującej się na obszarze objętym planem generalnym, do czasu uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zgodnego z planem generalnym. Aprobując stanowisko zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, w glosie przedstawiono także postulaty zmian w przepisach ustawy Prawo lotnicze dotyczących planów generalnych lotnisk, a także w powiązanych z nimi przepisach dotyczących powierzchni ograniczających przeszkody lotnicze. Argumentacja Autora opiera się na rozróżnieniu możliwych instrumentów prawnych, przewidzianych w przepisach prawa lotniczego, dla zabezpieczenia rozwoju infrastruktury lotniczej.</p> 2021-08-18T00:00:00+02:00 Prawa autorskie (c) 2021 Ius Novum https://iusnovum.lazarski.pl/iusnovum/article/view/1233 Siła i słabość Konstytucji RP z 17 marca 1921 r. 2021-07-21T11:19:08+02:00 Maria Kruk mkjarosz@gmail.com <p>Motywem podjęcia problematyki polskiej Konstytucji z 17 marca 1921 r. była 100. rocznica jej uchwalenia. Chodziło jednak nie tylko o rocznicowe przypomnienie jednej z historycznych polskich ustaw zasadniczych, ale o zwrócenie uwagi – przy okazji tej rocznicy – na wiele szczególnych okoliczności towarzyszących jej uchwaleniu, na konsekwencje polityczne jej wejścia w życie i – ostatecznie – jej znaczenie dla polskiego konstytucjonalizmu.<br>Z jednej strony była to konstytucja, która stała się widomym znakiem, wręcz symbolem renesansu państwa polskiego, które po ponad 100 latach braku niepodległości (od końca XVIII w. pod władaniem Prus, Austrii i Rosji), po I wojnie światowej, nie bez dodatkowych trudności (wojna z Rosją bolszewicką), odzyskiwało swą niepodległość. Z drugiej – konstytucja ta uchwalana była w sytuacji stuletniej przerwy własnej ewolucji konstytucyjnej, oderwana od<br>własnej tradycji i pozbawiona własnego doświadczenia w funkcjonowaniu nowoczesnego na owe czasy konstytucjonalizmu. Wzory trzeba było czerpać z zewnątrz. I był to podstawowy, istotny dylemat, bo dokonać wyboru należało na dwu zasadniczych płaszczyznach: monarchia czy republika, system prezydencki (amerykański) czy parlamentarny (anglo-francuski)? I na tym tle wybuchły zagorzałe spory doktrynalne i polityczne, bo ani doktryna nie była całkiem własna, ani system polityczny ostatecznie ukształtowany i wypróbowany.</p> <p>Ale zarazem panował ogromny „głód konstytucji”, intensywnie odbudowywane państwo nie mogło jej nie mieć. Upowszechniona w Polsce kultura francuska przesądziła o wyborze modelu III Republiki francuskiej, a swoista idealizacja parlamentu, jako organu przedstawicielstwa<br>narodowego, spowodowała wybór systemu z silną władzą ustawodawczą. I w konsekwencji – ze słabą egzekutywą. Tym bardziej że rozbicie polityczne nie pozwoliło na ukształtowanie większości parlamentarnej, a tym samym na efektywność i stabilność rządów. I znowu pojawiły się zagorzałe spory. Ale wtedy podjęto już zmiany konstytucji – w ich rezultacie została zastąpiona aktem z 1935 roku, który nie kontynuował demokratycznej linii ustrojowej, raczej dopasowując ją do trendów lat 30. w Europie.</p> <p>Konstytucja marcowa, upragniona i oczekiwana, ale krytykowana „przed, w trakcie i po” swego istnienia, pozostała symbolem demokratycznej polskiej myśli konstytucyjnej. I nadal krytykowanej.<br>W tekście przedstawione zostały okoliczności i atmosfera towarzysząca uchwaleniu aktu, przebieg uchwalenia, podstawowe zasady i treści konstytucji, a ponadto wiele towarzyszących temu poglądów, słów krytyki, postulatów ówczesnej polskiej doktryny konstytucyjnej.</p> 2021-08-18T00:00:00+02:00 Prawa autorskie (c) 2021 Ius Novum https://iusnovum.lazarski.pl/iusnovum/article/view/1235 Przetwarzanie danych osobowych przez operatorów bezzałogowych statków powietrznych 2021-07-21T13:13:29+02:00 Anna Konert a.konert@lazarski.edu.pl <p>W niniejszym artykule zostanie dokonana analiza przepisów oraz dokumentów dotyczących ochrony danych osobowych w sytuacji ich przetrwarzania przez operatorów bezzałogowych statków powietrznych, ze szczególnym uwzględnieniem obowiązku tworzenia tak zwanej oceny skutków planowanych operacji przetwarzania dla ochrony danych osobowych w razie, gdy operatorzy wykonują operacje przy użyciu dronów, które ze względu na swój charakter,<br>zakres, kontekst i cele z dużym prawdopodobieństwem mogą powodować wysokie ryzyko naruszenia praw lub wolności osób fizycznych.</p> 2021-08-18T00:00:00+02:00 Prawa autorskie (c) 2021 Ius Novum https://iusnovum.lazarski.pl/iusnovum/article/view/1236 Tajemnica przedsiębiorcy a tajemnica przedsiębiorstwa w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej 2021-07-21T13:36:02+02:00 Przemysław Szustakiewicz przemyslaw.szustakiewicz@lazarski.edu.pl <p>Jedną z przesłanek, na podstawie której można odmówić udostępnienia informacji publicznej, jest tajemnica przedsiębiorcy. Orzecznictwo sądów administracyjnych określa, że na tajemnicę przedsiębiorcy składają się łącznie dwa elementy: materialny – na przykład szczegółowy opis sposobu wykonania usługi, jej koszt, warunki techniczne przedsięwzięcia, oraz formalny – wola utajnienia danych informacji.</p> 2021-08-18T00:00:00+02:00 Prawa autorskie (c) 2021 Ius Novum https://iusnovum.lazarski.pl/iusnovum/article/view/1237 Administracyjne środki zabezpieczające w Kodeksie karnym skarbowym 2021-07-21T13:56:38+02:00 Marta Roma Tużnik marta.tuznik@op.pl <p>Artykuł został poświęcony problematyce administracyjnych środków zabezpieczających w Kodeksie karnym skarbowym, czyli przepadkowi przedmiotów oraz zakazowi prowadzenia określonej działalności gospodarczej, wykonywania określonego zawodu lub zajmowania określonego stanowiska. W publikacji znalazły się rozważania dotyczące autonomicznych regulacji Kodeksu karnego skarbowego w zakresie ustanowienia katalogu środków zabezpieczających przewidzianych za przestępstwa skarbowe (art. 22 § 3 k.k.s.), jak i wykroczenia skarbowe (art. 47 § 4 k.k.s.) oraz przesłanek szczegółowych przepadku przedmiotu jako środka zabezpieczającego przy przestępstwach skarbowych (art. 43 § 1–2 k.k.s.) i wykroczeniach skarbowych (art. 47 § 4 k.k.s. w zw. z art. 43 § 1 pkt 1, 2, 4 i § 2 k.k.s.), a także przesłanek szczegółowych orzekania zakazu prowadzenia określonej działalności gospodarczej, wykonywania określonego zawodu lub zajmowania określonego stanowiska (art. 43 § 4 k.k.s.). Ponadto w opracowaniu poruszono kwestie związane z przesłankami ogólnymi oraz czasem orzekania i stosowania administracyjnych środków zabezpieczających, uregulowane w K odeksie karnym, którego przepisy odnoszące się do tej materii zostały recypowane na grunt prawa karnego skarbowego (art. 20 § 2 k.k.s.).</p> 2021-08-18T00:00:00+02:00 Prawa autorskie (c) 2021 Ius Novum https://iusnovum.lazarski.pl/iusnovum/article/view/1238 Powstawanie i dyfuzja innowacji w sieciach sądów 2021-07-21T14:08:30+02:00 Krystyna Kołodko krystyna.kolodko@rpkk.pl Aleksandra Laskowska-Rutkowska a.laskowska@lazarski.edu.pl <p>W artykule przedstawiono problematykę dyfuzji innowacji w sieciach sądów w Polsce przy wykorzystaniu zasobów wiedzy o zarządzaniu. Zwrócono uwagę na ewentualne zagrożenia wynikające z niekontrolowanego funkcjonowania dobrowolnych sieci międzyorganizacyjnych. Do przeprowadzonej diagnostyki wykorzystano metodę badań literaturowych. Pokazały one, że najlepsze efekty ekonomiczne zarówno dla organizacji, jak i dla poszczególnych ich uczestników może przynieść przede wszystkim ścisła współpraca w ramach tworzonych sieci międzyorganizacyjnych. Nie odnosi się to jednak do sieci w ramach organizacji wymiaru sprawiedliwości, ponieważ brak jest w nich ukierunkowania na wynik finansowy, a liczy się tylko usprawnianie mechanizmu wymiany informacji i wiedzy. Jednakże potrzeba poprawy jakości pracy orzeczniczej nie może odbywać się bez implementacji wspomagających jej usprawnień oraz wprowadzania innowacji z obszaru zarządzania i dyfuzji tychże w sieciach sądownictwa na poziomach zarówno horyzontalnych, jak i wertykalnych.</p> 2021-08-18T00:00:00+02:00 Prawa autorskie (c) 2021 Ius Novum https://iusnovum.lazarski.pl/iusnovum/article/view/1239 Publiczność rozprawy w postępowaniu karnym a jej ograniczenia w związku z ogłoszeniem stanu epidemii 2021-07-21T14:28:40+02:00 Małgorzata Zimna malgorzata.zimna@lazarski.pl <p>Przedmiotem artykułu jest rozważanie nad możliwością ograniczenia zasady publiczności rozprawy w postępowaniu karnym, w związku z ogłoszeniem w 2020 r. stanu epidemii w Polsce. Autorka przybliża tematykę jawności jako konstytucyjnej naczelnej zasady procesowej, wskazuje jej rangę w procesie karnym oraz opisuje możliwe wyjątki od niej.<br>W artykule podjęto szczegółową analizę przepisów Konstytucji RP i Kodeksu postępowania karnego oraz wydanych zaleceń co do możliwości ograniczenia publiczności rozpraw, opartych na wprowadzonych szczególnych rozwiązaniach i działaniach minimalizujących ryzyko dla zdrowia publicznego, w związku z zagrożeniem rozprzestrzeniania się zakażeń wirusem SAR S CoV-2. Treść artykułu kończy podsumowanie zawierające wnioski i uwagi w zakresie rekomendowanych ograniczeń jawności rozprawy.</p> 2021-08-18T00:00:00+02:00 Prawa autorskie (c) 2021 Ius Novum https://iusnovum.lazarski.pl/iusnovum/article/view/1240 Przegląd uchwał Izby Karnej Sądu Najwyższego w zakresie prawa karnego procesowego za 2019 r. 2021-07-21T14:34:41+02:00 Ryszard A. Stefański terysz@interia.pl <p>Artykuł ma charakter naukowo-badawczy, a jego przedmiotem jest analiza uchwał i postanowień Izby Karnej Sądu Najwyższego w zakresie prawa karnego procesowego za 2019 rok wydanych w wyniku rozpatrzenia tzw. pytań prawnych. Dotyczyły one tożsamości czynu (art. 14 § 1 k.p.k.), obliczania terminów procesowych (art. 123 § 1 i 2 k.p.k.), dowodów uzyskanych z kontroli operacyjnej (art. 168b k.p.k.), konieczności przeprowadzenia na nowo przewodu w całości (art. 437 § 2 k.p.k.), konkretnych pytań prawnych sądów odwoławczych (art. 441 § 1 k.p.k.), zakresu uzupełnienia uzasadnienia zaskarżonego wyroku (art. 449a k.p.k.), uprawnień Sądu Najwyższego rozpatrującego skargę na wyrok sądu odwoławczego (art. 539a § 3 k.p.k.), konkretnych i abstrakcyjnych pytań prawnych składów Sądu Najwyższego (art. 82 § 1 i art. 83 § 1 ustawy o S N). Podstawowym celem naukowym była ocena zasadności dokonanych przez ten organ interpretacji przepisów regulujących zagadnienia prawne poddane Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia. Głównymi tezami badawczymi było wykazanie, że tak zwana instytucja pytań prawnych kierowanych do Sądu Najwyższego spełnia ważną rolę w zapewnieniu jednolitości orzecznictwa sądów powszechnych i wojskowych, gdyż argumentacja stanowiska tego organu jest pogłębiona. Wyniki badania mają oryginalny charakter, gdyż rozwijają twórczo interpretację zawartą w analizowanych rozstrzygnięciach. Badania mają przede w wszystkim zasięg krajowy. Artykuł ma istotne znaczenie dla nauki, gdyż zawiera pogłębioną analizę dogmatyczną oraz duży ładunek myśli teoretycznej, a także jest przydatny dla praktyki, wzbogacając argumentację Sądu Najwyższego lub przytaczając okoliczności uzasadniające poglądy odmienne.</p> 2021-08-18T00:00:00+02:00 Prawa autorskie (c) 2021 Ius Novum